جمال الدين محمد الخوانساري

323

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

بكار خوب ونهى از كار بد ، « از پشت گردانيدن » يعنى از اين كه الفت بيكديگر نداشته باشيد ورو بيكديگر نياوريد واز يكديگر ببرّيد وصله واحسان هم بجا نياوريد 2738 ايّاكم ومصادقة الفاجر فانّه يبيع مصادقه بالتّافه المحتقر . بپرهيزيد از دوستى كردن با فاسق پس بدرستى كه أو مىفروشد دوستدار خود را بتافه خوار كرده شده « تافه » چيز اندك را گويند يا زبون پست يا بىمزه وهر يك مناسب است . 2739 ايّاكم وصرعات البغى وفضحات الغدر وإثارة كامن الشّرّ المذمّم . بپرهيزيد از افتادنهاى بغى ورسوائيهاى بىوفائى وبرانگيختن پنهان شرّ نكوهيده « بغى » چنانكه مكرّر مذكور شد بمعنى ستم است وسركشى كردن وعدول از حق ودروغ گفتن ، وبي هريك در اينجا مناسب است ، ومراد به « پرهيز نمودن از افتادنهاى بغى » پرهيز نمودن از بغى است تا سالم بمانند از افتادنها كه بسبب آن حاصل شود يعنى افتادنها در مهالك دنيوي واخروى ، وهمچنين « پرهيز نمودن از رسوائيهاى بىوفائى » يعنى رسوائيهاى دنيا وآخرت كه بسبب بيوفائى حاصل شود بپرهيز نمودن از بىوفائى است « وبرانگيختن پنهان شرّ نكوهيده » يعنى بپرهيزيد از اين كه شرّ مذموم نكوهيده كه در طبعهاى شما پنهان باشد باقتضاى قوّت شهويّه وغضبيّه برانگيخته شود واز شما صادر گردد خواه شرّى باشد نسبت بمردم يا بدى باشد از براي خود .